Mới đây, tại TP.HCM, Hiệp hội Làng nghề Việt Nam (VICRAFTS) đã giao Viện Nghiên cứu Thị trường và Truyền thông Quốc tế (IMRIC) phối hợp cùng Viện IRLIE tổ chức tọa đàm với chủ đề: “Nhận diện vai trò tài nguyên, môi trường và làng nghề trong xây dựng thương hiệu công nghiệp văn hóa quốc gia”.

Các đại biểu thực hiện nghi thức chào cờ

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh cả nước triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, được xem là diễn đàn có ý nghĩa định hướng, góp phần cụ thể hóa các mục tiêu phát triển công nghiệp văn hóa gắn với bảo tồn di sản và khai thác bền vững tài nguyên, môi trường.

Tọa đàm diễn ra ngày 18/4 quy tụ hơn 100 đại biểu là lãnh đạo các cơ quan Trung ương, đại diện sở, ban, ngành TP.HCM, cùng các chuyên gia, nhà khoa học, trường đại học, doanh nghiệp, nhà thiết kế, cộng đồng khởi nghiệp và đông đảo nghệ nhân, chủ cơ sở làng nghề khu vực phía Nam, đặc biệt là Đồng bằng sông Cửu Long. Đây là không gian trao đổi học thuật và thực tiễn, thúc đẩy kết nối đa chiều trong phát triển làng nghề.

Các đại biểu và sinh viên Trường Đại Học Hùng Vương chụp ảnh lưu niệm

Phát biểu khai mạc, TS. Hồ Minh Sơn – Phó Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, Viện trưởng IMRIC – nhấn mạnh làng nghề là “tài nguyên văn hóa sống”, hội tụ giá trị lịch sử, tri thức dân gian, kỹ năng thủ công và bản sắc cộng đồng. Theo ông, phát triển làng nghề không chỉ nhằm gia tăng giá trị kinh tế mà còn góp phần tái tạo không gian văn hóa, bảo vệ môi trường và củng cố bản sắc dân tộc trong bối cảnh hội nhập.

TS. Hồ Minh Sơn phát biểu khai mạc toạ đàm

Các ý kiến tại tọa đàm cho rằng làng nghề cần được nhìn nhận như một cấu phần quan trọng của công nghiệp văn hóa, trong đó tài nguyên không chỉ là nguyên liệu mà còn bao gồm con người, tri thức và ký ức văn hóa. Việc gắn kết với chương trình OCOP, phát triển du lịch trải nghiệm và thương mại điện tử được xác định là hướng đi thiết thực để nâng cao giá trị sản phẩm.

Đáng chú ý, Ban tổ chức nhắc lại sự kiện ngày 20/2/1959 khi Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm làng gốm Bát Tràng và đề xuất lấy ngày 20/2 hằng năm làm Ngày Truyền thống Làng nghề Việt Nam, nhằm tôn vinh và lan tỏa giá trị nghề truyền thống.

NGƯT Trịnh Quốc Đạt trao bằng khen, giấy khen nhằm tri ân các doanh nghiệp có thành tích hỗ trợ toạ đàm

Phát biểu chỉ đạo, Nhà giáo ưu tú Trịnh Quốc Đạt – Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam – khẳng định hệ thống làng nghề là “hạ tầng mềm” của công nghiệp văn hóa, đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành thương hiệu quốc gia, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu gắn phát triển làng nghề với bảo vệ môi trường, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế.

NGƯT Trịnh Quốc Đạt phát biểu tại biểu toạ đàm

Điểm nhấn của chương trình là phiên tọa đàm chuyên sâu với chủ đề “Tạo ‘phần hồn’ cho di sản”, trong đó các diễn giả phân tích thực trạng hơn 5.400 làng nghề và làng có nghề trên cả nước, với hơn 1.800 làng nghề truyền thống đã được công nhận.

Các đại biểu trao tặng kỷ niệm tại tọa đàm

Từ góc nhìn đa ngành, các chuyên gia chỉ ra những thách thức như ô nhiễm môi trường, thiếu liên kết chuỗi giá trị, hạn chế về thương hiệu và áp lực cạnh tranh quốc tế. Đồng thời, nhiều giải pháp được đề xuất như hoàn thiện tiêu chí nhận diện làng nghề trong công nghiệp văn hóa, thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực trẻ, tăng cường chính sách hỗ trợ và xây dựng mô hình làng nghề xanh, bền vững.

Phiên thảo luận mở và hỏi đáp diễn ra sôi nổi, ghi nhận nhiều ý kiến thực tiễn từ nghệ nhân, doanh nghiệp và sinh viên, qua đó làm rõ hơn nhu cầu, kỳ vọng và khả năng triển khai các giải pháp trong thực tế.

Đại biểu thảo luận tại buổi tọa đàm

Kết thúc tọa đàm, TS. Hồ Minh Sơn nhấn mạnh việc nhận diện đúng vai trò của tài nguyên, môi trường và làng nghề là chìa khóa để phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam theo hướng bền vững, sáng tạo và giàu bản sắc.

Tọa đàm góp phần đánh giá rõ hơn thực trạng, tiềm năng làng nghề khu vực phía Nam, đồng thời khẳng định vai trò của Hiệp hội Làng nghề Việt Nam trong việc triển khai Nghị quyết 80-NQ/TW, hướng tới mục tiêu đưa công nghiệp văn hóa trở thành ngành kinh tế quan trọng, đóng góp 7% GDP vào năm 2030.

Đại biểu chụp hình lưu niệm

Khép lại, sự kiện để lại nhiều dư âm tích cực, mở ra hướng tiếp cận mới trong việc khai thác tài nguyên văn hóa gắn với bảo vệ môi trường, nâng cao giá trị làng nghề và lan tỏa bản sắc Việt Nam trong dòng chảy hội nhập toàn cầu.

Huỳnh Dương