Mới đây, quảng trường trung tâm xã Tu Mơ Rông (tỉnh Quảng Ngãi) rộn ràng trong chuỗi hoạt động văn hóa, thể thao quy mô lớn nhân kỷ niệm một năm thành lập xã sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Diễn ra ngày 25/6, ngày hội không chỉ là dịp nhìn lại những kết quả đạt được sau một năm thành lập xã, mà còn tôn vinh các giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào Xơ Đăng, khơi dậy niềm tự hào quê hương và khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ vì sự phát triển của địa phương.

Các nghệ nhân đồng bào Xơ Đăng trình diễn cồng chiêng trong không khí sôi động của ngày hội

Mở đầu chuỗi sự kiện là Hội thi cồng chiêng, múa xoang, hát Ting Ting và trình diễn nhạc cụ dân tộc – một trong 10 hoạt động trọng điểm chào mừng ngày thành lập xã. Hội thi quy tụ 14 đội đến từ 14 thôn với hơn 200 nghệ nhân và các thế hệ trẻ tham gia.

Tiếng cồng chiêng vang vọng khắp quảng trường, tạo nên không khí lễ hội sôi động. Các đội trải qua ba phần thi gồm giới thiệu đơn vị, hát Ting Ting và diễn tấu cồng chiêng kết hợp múa xoang. Những nghi lễ, phong tục truyền thống được tái hiện sinh động qua từng tiết mục, thu hút đông đảo người dân và du khách theo dõi, cổ vũ, nhiều người còn hòa mình vào các điệu múa truyền thống, góp phần lan tỏa bản sắc văn hóa Xơ Đăng. Ban tổ chức sẽ trao 1 giải Nhất, 2 giải Nhì, 3 giải Ba và 4 giải Khuyến khích cho các đội xuất sắc.

Ông Trần Quốc Huy, Chủ tịch UBND xã Tu Mơ Rông cho biết, đồng bào Xơ Đăng chiếm khoảng 96% dân số toàn xã, là nguồn tài sản văn hóa quý giá của địa phương. Thời gian qua, xã đã triển khai nhiều giải pháp bảo tồn văn hóa truyền thống như trao tặng chiêng quý, đưa cồng chiêng vào trường học, duy trì các đội cồng chiêng ở cơ sở và tạo điều kiện để các nghệ nhân truyền dạy cho thế hệ trẻ.

Theo ông Huy, văn hóa Xơ Đăng không chỉ là tài sản tinh thần quý báu mà còn là nguồn lực quan trọng để phát triển du lịch. Các giá trị như cồng chiêng, múa xoang, hát Ting Ting cùng những nghi lễ, phong tục truyền thống đang trở thành sản phẩm văn hóa đặc sắc, góp phần quảng bá hình ảnh địa phương, tạo sinh kế cho người dân thông qua phát triển du lịch cộng đồng. Hội thi cũng là dịp tăng cường giao lưu giữa các thôn, khơi dậy ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.

Cùng với không gian văn hóa truyền thống, cuộc thi trò chơi lớn với chủ đề “Hành trình Tu Mơ Rông cùng đất nước vươn mình trong kỷ nguyên mới” thu hút 60 đoàn viên, thanh niên thuộc 6 đội thi đến từ các chi đoàn thôn, trường học, lực lượng vũ trang và cơ quan, đơn vị trên địa bàn.

Các đội lần lượt chinh phục nhiều thử thách gắn với bản sắc văn hóa và định hướng phát triển của địa phương. Tại trạm “Hồn văn hóa Xơ Đăng”, các đội hành quân trên quãng đường khoảng 1 km, quan sát và giải mã các biểu tượng văn hóa như nhà rông, cồng chiêng, thổ cẩm, gùi và nhạc cụ truyền thống.

Ở trạm “Đường đua Arabica”, các đội thực hiện phần thi vận chuyển đất, sắp xếp quy trình kỹ thuật trồng và chăm sóc cây cà phê Arabica – loại cây được địa phương xác định là một trong những động lực phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập cho người dân vùng cao.

Tại trạm “Công dân số”, các đội tham gia trò chơi vận động kết hợp giải mật thư, sắp xếp các từ khóa liên quan đến chuyển đổi số nhằm nâng cao nhận thức về vai trò của thanh niên trong xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số. Sau khi hoàn thành các trạm, các đội tiếp tục tham gia phần thi “Giải mã nguồn lực cho kỷ nguyên mới”, vận dụng kiến thức, kỹ năng và tinh thần đồng đội để tìm lời giải cho những nguồn lực phục vụ phát triển địa phương.

Theo ông Trần Quốc Huy, cuộc thi góp phần tuyên truyền những kết quả đạt được sau một năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời khơi dậy niềm tự hào quê hương và khát vọng cống hiến của tuổi trẻ.

Buổi chiều, ngày hội tiếp tục với Hội thi ẩm thực truyền thống đồng bào Xơ Đăng, quy tụ 15 đội đến từ 15 thôn, mỗi đội gồm 5 thành viên.

Từ những nguyên liệu quen thuộc của núi rừng, các đội chế biến nhiều món ăn đặc trưng như cơm lam nướng ống, cá suối nướng, gà nướng, lá mì xào cà dại, rau dớn xào tỏi, gỏi bắp chuối, thịt heo nướng cuốn lá đuôi ếch, gà hầm sâm dây cùng các loại rượu ghè, rượu cần truyền thống. Không chỉ chế biến, các đội còn thuyết trình, giới thiệu nguồn gốc và ý nghĩa văn hóa của từng món ăn, góp phần quảng bá bản sắc ẩm thực địa phương.

Theo Chủ tịch UBND xã Tu Mơ Rông, hội thi nhằm bảo tồn và phát huy giá trị ẩm thực truyền thống của đồng bào Xơ Đăng, từng bước đưa ẩm thực trở thành sản phẩm phục vụ phát triển du lịch cộng đồng. Sau phần thi, toàn bộ món ăn được phục vụ miễn phí để người dân và du khách cùng thưởng thức, tạo nên không khí giao lưu, gắn kết cộng đồng trong ngày hội kỷ niệm một năm thành lập xã.

Trường Sơn – Trung Hạ